Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước ta tiếp tục đẩy mạnh chiến lược cải cách tư pháp, chủ trương xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp đã được khẳng định là một bước đi có tính nguyên tắc, được thể chế hóa qua nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng. Việc Quốc hội khóa XV thông qua Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 ngày 27 tháng 6 năm 2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, đã chính thức mở ra một giai đoạn phát triển mới cho chế định Thừa phát lại tại Việt Nam — không còn dừng ở phạm vi thí điểm, mà trở thành thiết chế pháp lý ổn định, hoạt động song song với hệ thống cơ quan thi hành án dân sự nhà nước.
Trong dòng chảy đó, Văn phòng Thừa phát lại An Giang (tiền thân là Văn phòng Thừa phát lại Trần Hải Quân) được thành lập, đặt trụ sở tại số 202 đường Lê Lợi, ấp Hòa Phú 4, thị trấn An Châu, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang. Đây là một trong những đơn vị đầu tiên tại địa phương đăng ký hoạt động dưới hình thức Văn phòng Thừa phát lại theo khuôn khổ pháp luật mới, sẵn sàng đồng hành cùng cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trên hành trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
I. Bối cảnh xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp
Chế định Thừa phát lại không phải là khái niệm xa lạ trong lịch sử pháp luật Việt Nam. Trước năm 1975, mô hình "Thừa phát lại" đã từng tồn tại tại miền Nam dưới tên gọi Mõ tòa — chức danh do tư nhân đảm nhiệm dưới sự cấp phép và giám sát của Tòa án, có chức năng tống đạt giấy tờ, lập vi bằng và hỗ trợ thi hành án. Sau một giai đoạn dài ngừng hoạt động, chế định này được hồi sinh thông qua Nghị quyết số 24/2008/QH12 của Quốc hội về việc thí điểm tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó được mở rộng theo Nghị quyết số 36/2012/QH13 ra 13 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, và tiếp tục được ghi nhận tại Nghị định số 08/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại.
Đến năm 2025, với sự ra đời của Luật Thi hành án dân sự mới, chế định Thừa phát lại được chính thức luật hóa, không còn chỉ là quy định dưới luật. Đây là kết quả của hơn 17 năm thí điểm và đánh giá thực tiễn, cho thấy hiệu quả tích cực của mô hình tư nhân tham gia hỗ trợ hoạt động tư pháp: giảm tải áp lực cho cơ quan thi hành án dân sự nhà nước, rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc, tăng tính linh hoạt và mở rộng quyền lựa chọn cho người dân.
Tỉnh An Giang — với dân số trên 1,9 triệu người, là một trong những địa bàn có số lượng án dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại lớn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Việc thành lập Văn phòng Thừa phát lại An Giang không chỉ đáp ứng nhu cầu pháp lý ngày càng đa dạng của cư dân địa phương, mà còn góp phần triển khai có hiệu quả chủ trương xã hội hóa của Trung ương trên thực địa.
II. Khái lược về Văn phòng Thừa phát lại An Giang
Văn phòng được tổ chức dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, đăng ký hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và Luật Thi hành án dân sự 2025. Cơ cấu tổ chức tinh gọn nhưng bảo đảm tính chuyên môn hóa cao:
Trưởng Văn phòng: Ông Trần Hải Quân — Thừa hành viên được bổ nhiệm, có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý và bổ trợ tư pháp, am hiểu sâu sắc đặc thù pháp lý vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Trụ sở: Số 202 đường Lê Lợi, ấp Hòa Phú 4, thị trấn An Châu, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang. Vị trí thuận tiện giao thông, gần Tòa án nhân dân huyện Châu Thành và các cơ quan tư pháp lân cận, bảo đảm sự kết nối nhanh chóng trong quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Phương châm hành động: "Thực thi công lý — Chuyên nghiệp — Bảo mật — Minh bạch." Văn phòng cam kết tuân thủ tuyệt đối quy định pháp luật, đạo đức nghề nghiệp Thừa phát lại và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
III. Cơ sở pháp lý và phạm vi thẩm quyền
Hoạt động của Văn phòng Thừa phát lại An Giang được điều chỉnh đồng bộ bởi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như sau:
- Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 — văn bản gốc xác lập địa vị pháp lý, chức năng, quyền hạn và nghĩa vụ của Thừa phát lại;
- Bộ luật Dân sự năm 2015 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 — cơ sở pháp lý nền tảng cho hoạt động lập vi bằng và tống đạt;
- Luật Công chứng năm 2024 — phân định ranh giới giữa hoạt động lập vi bằng (Thừa phát lại) và hoạt động chứng nhận giao dịch (Công chứng viên);
- Các văn bản hướng dẫn của Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao về phối hợp tổ chức thi hành án.
Phạm vi thẩm quyền của Thừa hành viên thuộc Văn phòng được xác định trên cơ sở địa giới hành chính và loại việc, cụ thể bao gồm các hoạt động được phép thực hiện trên toàn lãnh thổ Việt Nam theo phân công, đặc biệt tập trung tại địa bàn tỉnh An Giang và các tỉnh lân cận thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
IV. Năm nhóm dịch vụ trọng tâm
1. Lập vi bằng — Bảo toàn chứng cứ pháp lý
Vi bằng là văn bản do Thừa hành viên lập theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức, ghi nhận sự kiện, hành vi có thật xảy ra trong thực tế, có giá trị chứng cứ trước Tòa án theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Văn phòng nhận lập vi bằng cho các trường hợp phổ biến: giao nhận tiền và tài sản, bàn giao nhà đất, hiện trạng công trình, hành vi vi phạm hợp đồng, vi phạm trên môi trường mạng (mạng xã hội, website, email, tin nhắn), tranh chấp dân sự, lao động, hôn nhân gia đình…
2. Tống đạt giấy tờ tư pháp
Thừa phát lại được phép thực hiện việc tống đạt văn bản tố tụng, giấy báo, quyết định của Tòa án và cơ quan thi hành án theo hợp đồng dịch vụ. Hoạt động này góp phần đẩy nhanh tiến độ giải quyết vụ việc, giảm áp lực thời gian cho các cơ quan tố tụng, đồng thời bảo đảm tính khách quan và đúng quy trình pháp luật.
3. Xác minh điều kiện thi hành án
Theo yêu cầu của bên được thi hành án, Thừa hành viên tiến hành xác minh tình trạng tài sản, tài khoản ngân hàng, thu nhập, nơi cư trú và điều kiện kinh tế của bên phải thi hành án. Kết quả xác minh là cơ sở quan trọng để xây dựng phương án cưỡng chế thi hành án phù hợp, hiệu quả.
4. Trực tiếp tổ chức thi hành án dân sự
Đây là điểm mới mang tính đột phá của Luật 106/2025/QH15: cho phép Thừa phát lại trực tiếp thụ lý và tổ chức thi hành các bản án, quyết định dân sự đã có hiệu lực pháp luật, không qua trung gian Cục Thi hành án dân sự, theo lựa chọn của đương sự. Điều này mở ra cơ hội rút ngắn đáng kể thời gian thi hành án — vốn là vướng mắc lớn của nhiều vụ việc dân sự, kinh doanh thương mại trong nhiều năm qua.
5. Tư vấn pháp lý chuyên ngành
Bên cạnh các hoạt động cốt lõi, Văn phòng cung cấp dịch vụ tư vấn về thi hành án dân sự, vi bằng, hợp đồng, sở hữu tài sản, tranh chấp dân sự — hỗ trợ khách hàng nhận diện rủi ro pháp lý, lựa chọn giải pháp phù hợp và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi tiến hành thủ tục chính thức.
V. Đặc điểm khác biệt so với cơ quan thi hành án nhà nước
Một câu hỏi thường gặp từ phía khách hàng: "Vì sao tôi nên lựa chọn Văn phòng Thừa phát lại thay vì cơ quan Thi hành án dân sự nhà nước?" Câu trả lời nằm ở tính chất tự nguyện, thỏa thuận và linh hoạt của mô hình tư nhân.
Khác với cơ quan nhà nước hoạt động theo nguyên tắc thẩm quyền theo địa hạt và phân công vụ việc, Thừa phát lại làm việc trên cơ sở hợp đồng dịch vụ với đương sự — quan hệ pháp lý song phương, có thỏa thuận rõ ràng về phạm vi công việc, tiến độ và mức phí. Đương sự chủ động lựa chọn Văn phòng, theo dõi tiến độ và yêu cầu báo cáo định kỳ. Tính cá nhân hóa và khả năng đáp ứng nhanh là lợi thế nổi bật của mô hình này, đặc biệt với các vụ việc cần xử lý gấp, vi bằng có yếu tố thời gian (ví dụ: ghi nhận hành vi vi phạm đang diễn ra) hoặc các giao dịch dân sự có giá trị lớn.
Tuy nhiên, cần khẳng định: Thừa phát lại không thay thế hoàn toàn cơ quan thi hành án nhà nước. Hai thiết chế song song tồn tại, hỗ trợ lẫn nhau, đều đặt dưới sự quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp và sự giám sát của Viện kiểm sát nhân dân.
VI. Cam kết và tầm nhìn của Văn phòng
Văn phòng Thừa phát lại An Giang xác định sứ mệnh là cầu nối tin cậy giữa pháp luật và đời sống nhân dân, đặc biệt với cư dân vùng nông thôn và các doanh nghiệp vừa và nhỏ — những đối tượng còn nhiều e ngại khi tiếp cận thủ tục tư pháp truyền thống. Trên cơ sở đó, Văn phòng cam kết:
- Tuân thủ tuyệt đối các quy định của pháp luật về Thừa phát lại, không vượt quá thẩm quyền, không thực hiện các hành vi mà pháp luật cấm hoặc thuộc thẩm quyền riêng của các cơ quan, tổ chức khác;
- Bảo mật thông tin khách hàng theo nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp và quy định của Luật An toàn thông tin;
- Minh bạch chi phí dịch vụ qua hợp đồng và biểu phí công khai, không thu phí ngoài hợp đồng;
- Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp với mức cam kết 10 tỷ đồng, bảo đảm khả năng bồi thường trong trường hợp lỗi nghiệp vụ;
- Hợp tác chặt chẽ với Tòa án, Viện kiểm sát, Cục Thi hành án dân sự tỉnh An Giang và các cơ quan liên quan để bảo đảm hiệu lực thực tế của các văn bản, vi bằng do Văn phòng phát hành.
Tầm nhìn dài hạn của Văn phòng là trở thành địa chỉ tham chiếu hàng đầu về dịch vụ Thừa phát lại tại tỉnh An Giang và khu vực Tây Nam Bộ, không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và khả năng giải quyết các tình huống pháp lý phức tạp.
Bài viết được biên soạn bởi Văn phòng Thừa phát lại An Giang, cập nhật theo Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15. Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn pháp lý cá nhân hóa. Để được hỗ trợ chi tiết, vui lòng liên hệ trực tiếp Văn phòng theo thông tin bên dưới.